Op 31 maart organiseerde CLM een kennisbijeenkomst over gewasbescherming en gebiedsbescherming. Provincies zijn verantwoordelijk voor de bescherming van Natura2000-gebieden en moeten voorkomen dat gewasbeschermingsmiddelen negatieve effecten kunnen hebben op beschermde soorten en habitats. Voor provincies die met handhavingsverzoeken en rechterlijke uitspraken te maken hebben, is op korte termijn actie vereist. Ook andere provincies weten dat een goede gebiedsbescherming noodzakelijk is, maar willen tegelijkertijd voldoende keuzevrijheid bieden aan de agrarische sector. In de provincie Drenthe zijn recent beleidsregels voor handhaving aangenomen. Andere provincies zijn vooral nog op zoek naar handelingsperspectief en naar kennis om beleidskeuzes te kunnen onderbouwen. Op de bijeenkomst in Culemborg wisselden juristen, beleidsmedewerkers natuur, landbouw en water, handhavers en toezichthouders van 10 verschillende provincies, omgevingsdiensten, IPO en BIJ12 kennis en ervaringen uit.

Regelgeving versus praktijk

Na een toelichting op de Holtingerveld-uitspraak van de Raad van State van 2 april 2025 ging jurist Anne de Vries van ChemLegal in op juridische gevolgen en mogelijke oplossingen. Een belangrijke juridische vraag is wat in wisselteelten onder bestaand gebruik moet worden verstaan. Een andere vraag is bij welke afstand tussen een landbouwperceel en Natura2000-gebied significante effecten zijn uit te sluiten. Naar dat laatste is meer onderzoek nodig.  De complexiteit van dergelijk onderzoek werd verduidelijkt in een presentatie van Annemarie Dekker en Winnie Henderson van CLM. Zij gingen in op de effecten van gewasbeschermingsmiddelen op soorten en habitats op basis van verschillende type studies. Jurist Peter Mendelts vertelde over het handhavingsbeleid van de provincie Drenthe voor het gebruik van gewasbescherming rondom Natura2000-gebieden.

Kennishiaten en handelingsperspectief

Het middagprogramma bestond uit workshops over de bestaande kennishiaten en het handelingsperspectief van provincies. Er zijn kennishiaten op juridisch, politiek-bestuurlijk en wetenschappelijk vlak. Ondanks deze kennishiaten moeten provincies handelen. In de workshop zijn verschillende mogelijkheden gedeeld om dat te doen: van een totaalverbod op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in Natura2000-gebieden tot het verhogen van de verplichte driftreductie van 75% naar 95%. Ook de behoefte aan een sterkere regierol van het rijk kwam ter sprake.

Kennisuitwisseling nuttig

De aanwezigen waren positief over de gedeelde informatie en de mogelijkheid tot overleg met collega’s van andere provincies en overheden. Een kant-en-klare oplossing is nog niet in zicht. Juist dan is het belangrijk om de beschikbare kennis te delen en verder te ontwikkelen, zeker omdat het gevoelige en complexe materie betreft; daar draagt CLM graag aan bij.