Onderzoek op drie burgerboerderijen
10 September 2026
Mens versus machine, studentenparticipatie en reststromen 

Vorig seizoen zijn drie onderzoeken uitgevoerd door CLM Onderzoek en Advies in opdracht van de Coöperatie burgerboerderijen. Daarvoor is op elke burgerboerderij een eigen case-study uitgewerkt.


Is werken met vrijwilligers duurzamer?

Bij burgerboerderij Oosterwold werken burgers als vrijwilliger mee. Hun arbeid kan het gebruik van grote machines vervangen. Wat betekent het voor duurzaamheid om met kleinere, oudere en arbeidsintensievere machines, in combinatie met hulp van burgers, te werken, in plaats van met groot materieel? Wat kunnen we hiervan leren over de relatie tussen burgerbetrokkenheid, verduurzaming en bedrijfsperspectief op Burgerboerderij Oosterwold? CLM onderzocht efficiëntie en praktische uitvoerbaarheid van de verschillende aanpakken. De resultaten geven een eerste indicatie van de mogelijke duurzaamheidsvoordelen van werken met kleinere machines en burgerarbeid. Meehelpen op de boerderij wordt positief ervaren en draagt bij aan burgerbetrokkenheid op de boerderij. 


Hoe bereik je een meer diverse doelgroep op de burgerboerderij?

Vrijwilligers spelen een grote rol in de bedrijfsvoering van De Biesterhof. Ook worden groentepakketten verkocht aan abonnees uit de buurt en worden regelmatig rondleidingen gegeven aan groepen. Huidige betrokkenen zijn voornamelijk gepensioneerde en hoogopgeleide mensen uit de omgeving. Hoe kan de burgerboerderij de doelgroep diverser maken? CLM onderzocht hoe de doelgroep studenten meer betrokken kunnen worden en de relatie van deze betrokkenheid met verduurzaming en bedrijfsperspectief. De resultaten geven indicaties dat studenten geïnspireerd worden voor duurzaam leven door bezoeken aan de Biesterhof. Kennisuitwisseling over de werkwijze van de Biesterhof en ontmoeting van gelijkgestemden zijn belangrijke motivatiebronnen voor studenten.


Hoe duurzaam is het om koeien te voeren met reststromen?

Burgerboerderij De Patrijs voert hun koeien met lokaal voer uit reststromen. Wat is hiervan de milieu-impact ten opzichte van het gebruik van regulier veevoer? En wat kunnen we hiervan leren over de relatie tussen burgerbetrokkenheid, verduurzaming en bedrijfsperspectief op Burgerboerderij De Patrijs? Ons onderzoek laat zien dat het gebruik van reststromen land en water kan besparen en voedselverspilling tegengaat.