Risicolijst van bestrijdingsmiddelen bruikbaar om innovaties te versnellen
02 februari 2016

CLM analyseerde in opdracht van Stichting Natuur en Milieu alle 238 in Nederland toegelaten werkzame stoffen in gewasbeschermingsmiddelen. De analyse is gebaseerd op risico’s voor mens, drinkwater, water- en bodemleven en nuttige organismen zoals bijen.

Stakeholders, van milieubeweging tot supermarkten, hanteren nu allerlei lijsten om schadelijke bestrijdingsmiddelen te benoemen. CLM heeft de meest gezaghebbende lijsten en methodes gebruikt voor het onderzoek (zoals WHO Lijst, SZW lijst, EU lijst Candidates for Substitution, probleemstoffen-lijst VEWIN, Bestrijdingsmiddelenatlas en de milieumeetlat). Daarbij heeft CLM 5 categorieën risico’s geanalyseerd, die relevant zijn voor de Nederlandse situatie: voor mens, drinkwater, water- en bodemleven en nuttige organismen. Deze lijsten en methoden houden deels wel en deels geen rekening met blootstelling in het milieu. Zo wordt in de milieumeetlat voor grondwater, water- en bodemleven de dosering en emissie van de stoffen gebruikt om de blootstelling en milieubelasting te bepalen. Ook de meetgegevens voor oppervlaktewater in de Bestrijdingsmiddelenatlas en de VEWIN lijst bevatten indirect blootstelling, omdat de overschrijding van ecologische en drinkwaternormen wordt weergegeven. De lijsten voor de risico’s voor mens en nuttige organismen zijn gebaseerd op intrinsieke stofeigenschappen. Deze lijsten zijn gezaghebbend en worden door overheid en bedrijfsleven gebruikt als signalering voor stoffen met risico.

Van de toegelaten bestrijdingsmiddelen (werkzame stoffen) bleek 55% een verhoogd risico te hebben op één of meerdere van de 5 criteria. Zij scoren daarmee ‘rood’ of ‘oranje’. 28 werkzame stoffen scoren rood op 2 of meer criteria. Uitfasering of beperking van deze stoffen ligt voor de hand. Het bedrijfsleven kan de lijst gebruiken om bestrijdingsmiddelen met een lager risicoprofiel te stimuleren en om innovaties (zoals biologische middelen) te versnellen.

Het is wel belangrijk dat uitfasering of beperking niet de ontwikkeling van geïntegreerde gewasbescherming (IPM) gaat remmen. Het toewerken naar een effectief maatregelen- en middelenpakket om ziekten, plagen en onkruiden te beheersen blijft essentieel.

Lees of download het rapport 'Risicolijst van bestrijdingsmiddelen'