Duurzame landbouw -
Gezond voedsel - Vitaal platteland

CLM is een onafhankelijk kennis- en adviesbureau op het gebied van
landbouw, voedsel, natuur en milieu.

Nieuwsbericht

3 december 2014

Persbericht: CLM start quick scan naar bestrijdingsmiddelen in vleermuis en boerenzwaluw


Vleermuizen en boerenzwaluwen op boerenbedrijven lopen het risico om bestrijdingsmiddelen binnen te krijgen. Boerenzwaluwen vangen dagelijks duizenden insecten op en rond de boerderij. Sommige vleermuissoorten jagen vooral in veestallen op vliegen. Tegen deze insecten worden regelmatig chemische middelen (waaronder de neonicotinoïde imidacloprid) gebruikt om de overlast te bestrijden. Aangetoond is dat vliegen die bestrijdingsmiddelen opnemen soms pas na enkele dagen sterven. Accumuleren deze middelen in vleermuizen of boerenzwaluw? Voor zover bekend is dit nog niet eerder onderzocht. CLM Onderzoek en Advies onderzoekt dit samen met Bionet Natuuronderzoek, het Bureau van de Zoogdiervereniging en het gespecialiseerde meetlaboratorium Eurofins (Lab Zeeuws-Vlaanderen). Monsters worden onderzocht op circa 600 verschillende bestrijdingsmiddelen. Het onderzoek wordt ondersteund door Triodos Foundation en Vogelbescherming Nederland.

Effecten bestrijdingsmiddelen
Effecten van bestrijdingsmiddelen op biodiversiteit kunnen momenteel rekenen op een grote politieke en maatschappelijke belangstelling. Het recente artikel in Nature (1) waarin een correlatieve relatie wordt gelegd tussen imidacloprid (een van de neonicotinoïden) en de achteruitgang van Boerenlandzwaluwboerenlandvogels draagt daar zeker aan bij. In de jaren ’60 heeft DDT een grote invloed gehad op de sterfte en achteruitgang van roofvogels in de hele wereld. De huidige generatie middelen is minder schadelijk dan die van vroeger, maar studies naar de opname en aanwezigheid van deze stoffen in vogels en vleermuizen ontbreken.

Nuttige plaagbestrijders
Vleermuizen en zwaluwen zijn nuttige bestrijders van insectenplagen in de landbouw. Er zijn aanwijzingen (2) dat vleermuizen in Spanje insectenplagen in rijst kunnen onderdrukken, dankzij het plaatsen van vleermuizenhotels bij rijstvelden.
Bovendien vormen vleermuizen een belangrijk onderdeel van de Nederlandse biodiversiteit. Agrarische bedrijven zijn voor vleermuizen en zwaluwen een belangrijk leefgebied en de uitdaging is dit zo te houden, zodat we ook in de toekomst van deze dieren kunnen genieten.

De verkenning is deze week gestart en in 2015 verwacht CLM met de resultaten naar buiten te komen.

(1) Hallmann et al. 2014. Declines in insectivorous birds are associated with high neonicotinoid concentrations. Nature 511, 341–343.

(2) Flaquer et al. 2011. Bats and pest control in rice paddy landscapes of Southern Europe. XII European Bat Research Symposium.

Meer informatie
Adriaan Guldemond

Foto vleermuis: Paul van Hoof
Foto boerenzwaluw: Theo van Lent

Download het persbericht: CLM start quick scan naar bestrijdingsmiddelen in vleermuis en boerenzwaluw (pdf)

<< Terug